WP Ważny temat Partner edycji
WP Ważny temat Partner edycji Pfizer

Ocieplenie klimatu to więcej chorób odkleszczowych u ludzi

Partner edycji Pfizer
Jednym z największych wrogów kleszczy jest mróz. To on sprawia, że populacja tych pasożytów maleje. Niestety, zimy mamy coraz cieplejsze. Naturalną konsekwencją tego jest więcej ataków kleszczy, a zatem i więcej zachorowań na choroby, które przenoszą, jak choćby KZM. Sprawdź, jak się ochronić.

Kleszcze są tylko w lesie – jeśli tak myślisz, to znaczy, że masz bardzo nieaktualne informacje. W rzeczywistości są i w lasach, i na miejskich skwerach, i w przydomowych ogródkach, a nawet w pościeli, gdy trafią tam przyniesione na sierści twojego czworonożnego pupila. W związku z ociepleniem klimatu kleszczy wokół nas jest coraz więcej. Analizując zmiany klimatyczne na świecie i w Polsce, z reguły nie zastanawiamy się nad tym, jak na coraz łagodniejszych zimach skorzystały te ciepłolubne pasożyty. Do tej pory mroźne zimy spędzały zagrzebane głęboko w ściółce, część ich populacji ginęła z powodu zimna, teraz jednak te groźne pajęczaki są aktywne cały rok.
– Wystarczy, że maksymalna dzienna temperatura osiąga 5-6°C, a kleszcze rozpoczynają aktywne poszukiwanie żywiciela – wyjaśnia dr inż. Anna Wierzbicka, zoolog, leśnik, z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna, Katedra Łowiectwa i Ochrony Lasu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. – Co więcej, dzięki przyjaznym warunkom atmosferycznym nawet szybciej zwiększają swoją liczebność, ponieważ w krótszym czasie osiągają kolejne stadium rozwoju – dodaje ekspertka.
Jest jeszcze jedna niepokojąca informacja: dane zebrane w Warszawie pokazały, że w miastach żyje obecnie blisko czterokrotnie więcej kleszczy zainfekowanych bakteriami i wirusami niż poza terenami zabudowanymi.1 Zatem nie tylko wzrosło ryzyko, że kleszcz może nam się wkłuć w skórę, np. podczas spaceru w parku, ale też jest potencjalnie większe prawdopodobieństwo, że pasożyt zakazi nas jakąś chorobą. U ludzi najczęściej jest to borelioza – choroba bakteryjna, która wymaga podania antybiotyków. Ze śliną pajęczaka do naszej krwi może się również przedostać wirus wywołujący kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). To druga pod względem częstości choroba odkleszczowa w Polsce, na którą jak dotąd (w odróżnieniu od boreliozy) nie wynaleziono lekarstwa.

Nie daj się ukłuć
Jeśli chodzi o ochronę przed chorobami odkleszczowymi, mamy do dyspozycji szczepionkę jedynie przeciwko KZM. Podanie jej zaleca się wszystkim, którzy spędzają czas na świeżym powietrzu, również dzieciom.2 Co jeszcze możemy zrobić, by spragniony naszej krwi pajęczak nie wbił się w skórę? Oto kilka sprawdzonych patentów ochronnych.

Nie ryzykuj
Nie siadaj bezpośrednio na trawie i wilgotnych pniach drzew, jeśli nie musisz. Nie wchodź też w krzewy i zarośla. Kleszcze potrafią wspiąć się na rośliny do wysokości ok.1,5 m. Nie potrafią skakać, czekają (nawet kilka dni!), aż człowiek lub zwierzę pojawią się w pobliżu, i wówczas się zaczepiają. Wyczuwają woń potu i wydychany dwutlenek węgla. Rozpoznają ok. 50 zapachów, reagują też na ruch (drgania) oraz nasze ciepło.

Sprawdzaj skórę
Nie tylko w strefie, która była odsłonięta podczas plenerowego spaceru. Kleszcze nie zawsze wkłuwają się od razu w skórę, czasem wędrują po niej, aż znajdą miejsce gdzie jest ona cieńsza, a do tego lepiej ukrwiona. Dlatego najczęstszymi miejscami wkłuć są zagłębienia pod kolanami, pachy, pachwiny, miejsca za uszami. Sprawdzaj też skórę swojego pupila, bo i na niej mogą być nieproszeni goście. Warto pamiętać, że do naszych domów kleszcze często docierają właśnie na zwierzętach, przed czym przestrzega dr inż. Anna Wierzbicka. – Jeśli samica, która pożywiła się na psie czy kocie, odczepi się w domu i zdoła złożyć jajeczka, to możemy mieć wysyp małych kleszczy – ostrzega ekspertka. – Warto pamiętać, że na ludziach i domowych zwierzętach żerują te same gatunki. Ubieraj się właściwie, czyli noś zakryte buty i skarpetki. Do tego spodnie z długimi nogawkami, najlepiej wsuniętymi w skarpety i nakrycie głowy. Czy kolor odzieży ma znaczenie? Nie, ponieważ kleszcze są ślepe, ale my na jasnym i jednolitym ubraniu szybciej zauważymy intruza. Po powrocie do domu najlepiej zdejmij i dokładnie wytrzep ubranie (na dworze lub nad wanną).

Używaj repelentów
Sprayem odstraszającym kleszcze spryskuj nie tylko nogi, ale także kark i nadgarstki. Zawsze sprawdzaj na opakowaniu, czy preparat należy stosować na skórę, czy spryskuje się nim jedynie odzież.

Źródło: materiały partnera

1 Z.M. Karaczun, W. Michalak, Wpływ zmiany klimatu i zanieczyszczenia powie- trza na zdrowie mieszkańców Warszawy, Warszawa 2019, http://www.koali- cjaklimatyczna.org /uploads/10.12_zmiany%20klimatu%20waw%20WEB.pdf, dostęp 8.03.2021.
2 https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/kleszczowe-zapalenie-mozgu/5/#kto-i-kiedy-powinien-zostac-zaszczepiony-przeciw-kleszczowemu-zapaleniu-mozgu, dostęp: 23.04.2021